Redukcja szkód wywołanych paleniem tytoniu to działanie, które może uratować życie milionom ludzi na całym świecie. Osobom, które obecnie używają wyrobów tytoniowych wysokiego ryzyka, takich jak papierosy i niektóre wyroby tytoniowe do stosowania doustnego, daje możliwość przejścia na szereg bezpieczniejszych wyrobów nikotynowych (SNP), wiążących się z mniejszym ryzykiem dla zdrowia.
Większość ludzi wie, że używanie tytoniu jest szkodliwe dla zdrowia i że ludzie używają go, aby przyjmować nikotynę. Mniej powszechna jest wiedza, że sama nikotyna nie powoduje ciężkich chorób związanych z wyrobami tytoniowymi wysokiego ryzyka, takimi jak papierosy. Nikotyna jest substancją o stosunkowo niskim ryzyku, lecz jej działanie sprzyja ponownemu używaniu. Jest to jeden z powodów, dla których ludziom trudno jest przestać palić, nawet gdy wiedzą, że palenie szkodzi ich zdrowiu.
Najbardziej niebezpiecznym sposobem używania nikotyny jest spalanie papierosa i wdychanie dymu. Podczas spalania tytoniu uwalniają się substancje smoliste oraz gazy zawierające tysiące toksycznych związków, z których wiele zwiększa ryzyko ciężkich chorób, prowadzących do przedwczesnej śmierci około połowy wszystkich osób palących. Niektóre wyroby tytoniowe do stosowania doustnego również uwalniają podczas używania niebezpieczne toksyny.
Bezpieczniejsze wyroby nikotynowe są natomiast produktami bez spalania: żaden z nich nie spala tytoniu, a niektóre w ogóle go nie zawierają. Należą do nich e-papierosy zawierające nikotynę, saszetki nikotynowe, snus w stylu szwedzkim (wyrób tytoniowy do stosowania doustnego), wiele bezdymnych wyrobów tytoniowych używanych w Stanach Zjednoczonych, w tym tytoń do żucia, oraz podgrzewane wyroby tytoniowe. Wiele z tych produktów opracowano dopiero w ciągu ostatnich 10–15 lat.
Plastry i gumy nikotynowe należą do innej kategorii produktów służących redukcji szkód wywołanych paleniem tytoniu, określanej jako nikotynowa terapia zastępcza (NTZ).
SNP stanowią dodatkową możliwość dla osób, które chcą ograniczyć szkody związane z używaniem nikotyny. Wielu konsumentów twierdzi, że odpowiada im używanie e-papierosów, saszetek nikotynowych, snusu lub podgrzewanych wyrobów tytoniowych, ponieważ produkty te w większym stopniu niż inne metody rzucania palenia zastępują niektóre nawyki i zachowania związane z paleniem.
Według badań przeprowadzonych przez Global State of Tobacco Harm Reduction na świecie jest około 112 milionów użytkowników bezpieczniejszych wyrobów nikotynowych.
Dane z wielu krajów wskazują, że osoby palące przechodzą na produkty o niższym ryzyku. Wyraźne oznaki zastępowania palenia przez SNP można zaobserwować między innymi w następujących krajach:
- Norwegia: 15% młodych kobiet używa snusu, a tylko 1% pali. Norwegia ma jeden z najniższych na świecie odsetków palących kobiet, a młode kobiety wybierają snus zamiast papierosów.
- Japonia: Od czasu wprowadzenia podgrzewanych wyrobów tytoniowych sprzedaż papierosów spadła o jedną trzecią.
- Szwecja: Szwedzcy mężczyźni przeszli z palenia na używanie snusu. W rezultacie Szwecja ma najniższy w Europie poziom chorób związanych z tytoniem. Jest także jedynym państwem Unii Europejskiej, które osiągnęło status kraju wolnego od dymu tytoniowego, definiowany jako odsetek palących dorosłych poniżej 5%.
- Wielka Brytania: Wzrostowi popularności e-papierosów towarzyszył szybki spadek odsetka osób palących, a e-papierosy są najpopularniejszą metodą rzucania palenia. W Wielkiej Brytanii używa ich 3,6 miliona osób, z czego 2,4 miliona całkowicie rzuciło palenie.
- Nowa Zelandia: Szybki wzrost odsetka dorosłych używających e-papierosów — z 0,9% w 2016 roku do 6,2% w 2021 roku — był związany z dużym spadkiem odsetka osób palących, z 14,5% do 9,4%.
Więcej informacji na temat redukcji szkód wywołanych paleniem tytoniu można znaleźć w naszym dokumencie informacyjnym tutaj.
