Wolumen sprzedaży detalicznej papierosów i produktów HTP na wybranych rynkach
Sprzedaż podgrzewanych produktów tytoniowych (HTP) znacznie wzrosła od 2016 roku w regionie Azji i Pacyfiku oraz Europie Zachodniej i Wschodniej. W wielu krajach zbiegło się to ze spadkiem sprzedaży papierosów. Dane dotyczące wolumenu sprzedaży detalicznej zarówno papierosów, jak i HTP mierzone są w sztukach, jednak jeden wkład HTP może nie być pełnym substytutem dla osób palących, ponieważ zawiera niższą dawkę nikotyny niż jeden papieros. Niemniej dane dotyczące wolumenu sprzedaży detalicznej wskazują na zróżnicowane efekty substytucji w następujących krajach:
- w przybliżeniu substytucja jeden do jednego wkładów HTP za papierosy: Węgry, Korea Południowa, Włochy, Niemcy.
- sprzedaż papierosów spada szybciej, niż rośnie sprzedaż HTP: Słowacja, Czechy, Rosja, Japonia, Grecja.
- sprzedaż papierosów spada wolniej, niż rośnie sprzedaż HTP: Kazachstan, Litwa, Portugalia.
Więcej informacji można znaleźć w „The Global State of Tobacco Harm Reduction 2024: A Situation Report”.
Szacunkowa globalna liczba użytkowników e-papierosów (2024)
Choć jest to trudne zadanie, zespół GSTHR nadal intensywnie pracuje nad opracowaniem szacunków globalnej liczby użytkowników e-papierosów. W naszych szacunkach z 2021 r. zastosowaliśmy metodę zakładania podobieństwa dla krajów, dla których brakowało danych, oraz uśredniliśmy rozpowszechnienie używania e-papierosów w regionach WHO, grupach klasyfikacji dochodów Banku Światowego i według statusu prawnego e-papierosów w każdym kraju. Nasze ostateczne szacunki wyniosły 82 miliony użytkowników e-papierosów na świecie w 2021 r. Szacunki na 2024 r. opracowano na podstawie nowych danych i udoskonalonej metody prognozowania. GSTHR szacuje obecnie, że globalna liczba użytkowników e-papierosów wzrosła, osiągając 114 milionów w 2023 r.
Więcej informacji można znaleźć w „The Global State of Tobacco Harm Reduction 2024: A Situation Report”.
Co najmniej jeden rodzaj SNP…
Według stanu na 2024 r. co najmniej jedna kategoria produktów nikotynowych o zmniejszonym ryzyku (e-papierosy, produkty z podgrzewanym tytoniem, snus lub saszetki nikotynowe) jest legalnie dostępna w 129 krajach. Obejmuje to cztery miliardy osób, co stanowi 71% światowej populacji dorosłych. Tymczasem według stanu na 2024 r. 100% światowej populacji dorosłych może legalnie kupować śmiercionośne papierosy tradycyjne.
Więcej informacji można znaleźć w „The Global State of Tobacco Harm Reduction 2024: A Situation Report”.
Około 54% dorosłej populacji świata mieszka w krajach, w których waporyzatory z nikotyną są legalnie dostępne
Około 54% dorosłej populacji świata, czyli 3,1 miliarda osób, mieszka w krajach, w których waporyzatory z nikotyną są legalnie dostępne. Dla porównania 36% (2 miliardy osób) mieszka w krajach, w których wapowanie jest zakazane, a 10% (610 milionów osób) w krajach bez szczegółowych przepisów lub dostępnych informacji. W 2024 roku 100% dorosłej populacji świata może legalnie kupować śmiercionośne papierosy tradycyjne.
Obciążenie podatkiem akcyzowym płynów do e-papierosów (2023)
Do 2023 r. co najmniej 52 kraje dopuszczające sprzedaż e-papierosów z nikotyną wprowadziły podatek na te produkty. Spośród nich 37 opodatkowuje wszystkie płyny do e-papierosów, a 17 tylko te zawierające nikotynę. Większość nakłada szczególny podatek akcyzowy na płyny do e-papierosów: 30 stosuje jednolitą stawkę podatkową, a dziewięć system progowy. Spośród 52 krajów opodatkowujących e-papierosy z nikotyną Białoruś miała najwyższe obciążenie podatkiem akcyzowym – 88%. Kolejne były Portugalia z 85%, Norwegia z 78% i Kazachstan z 77%. Najniższe obciążenia podatkiem akcyzowym odnotowano w Kostaryce i Paragwaju (po 4%), Kenii (3%) oraz Chorwacji (0%).
Dostępność prawna różnych produktów nikotynowych o obniżonym ryzyku w 2024 r. (odsetek światowej populacji dorosłych w wieku 18+)
Analiza globalnego krajobrazu SNP według rodzaju produktu ujawnia znaczące zróżnicowanie regulacyjne. Około 54% światowej populacji dorosłych mieszka w krajach, w których waporyzatory nikotynowe są legalnie dostępne, podczas gdy 36% mieszka w krajach, w których są zakazane. HTP są legalnie dostępne dla 36% światowej populacji dorosłych, podczas gdy 50% populacji mieszka na obszarach, gdzie są zakazane. Snus jest legalnie dostępny dla 58% światowej populacji dorosłych, co czyni go szerzej dostępnym niż zarówno produkty do waporyzacji, jak i podgrzewany tytoń. Jednak 32% osób mieszka w krajach, w których snus jest zakazany. Saszetki nikotynowe są legalnie dostępne dla 35% dorosłej populacji, podczas gdy 50% populacji mieszka na obszarach, gdzie są zakazane. Tymczasem w 2024 r. 100% światowej populacji dorosłych może legalnie kupować śmiertelne papierosy tradycyjne.
model EMPOWERED
Model MPOWER WHO powinien zostać rozszerzony, aby uwzględnić ogromny potencjał redukcji szkód, co pokazuje nasz diagram EMPOWERED. Zmieniony system musi monitorować, w jakim stopniu kraje pomagają dorosłym użytkownikom tytoniu przejść od najniebezpieczniejszych form jego używania. W ramach nowego modelu EMPOWERED interwencje egzekwujące przepisy byłyby równoważone szerszym podejściem do zdrowia publicznego, które umożliwia dorosłym używającym ryzykownych wyrobów tytoniowych podejmowanie świadomych decyzji dotyczących ich zdrowia.
Spektrum względnego ryzyka 15 kategorii produktów nikotynowych
Kluczowa różnica między wszystkimi mniej szkodliwymi produktami nikotynowymi a tradycyjnymi papierosami polega na tym, że żaden z nich nie dostarcza użytkownikowi nikotyny poprzez spalanie tytoniu. Dzięki niespalaniu tytoniu wszystkie te produkty są, w różnym stopniu, bezpieczniejsze niż dalsze palenie. Przegląd systematyczny i metaanaliza z 2022 roku autorstwa Rachel Murkett i współpracowników wykazały względne ryzyko różnych produktów zawierających nikotynę oraz wyraźną różnicę w ryzyku między produktami spalanymi a niespalanymi.
Trójwymiarowe ramy minimalizacji szkód
Uzależnienie od nikotyny — przymus dalszego jej używania — z pewnością jest rzeczywistością. Jednak w oderwaniu od palenia nikotyna wiąże się ze stosunkowo niskim ryzykiem dla zdrowia. David Abrams i współpracownicy opracowali to, co nazwali „trójwymiarowymi ramami minimalizacji szkód”. Koncepcja ta proponuje „idealny punkt” dla bezpieczniejszych produktów nikotynowych — optymalny punkt, w którym ryzyko dla zdrowia jest niskie, ale atrakcyjność dla użytkownika wysoka, dzięki zdolności produktu do dostarczania nikotyny w sposób porównywalny z paleniem.
Zmiany na rynku SNP
Według stanu na 2024 r. globalny rynek bezpieczniejszych produktów nikotynowych (SNP) przechodzi znaczące zmiany. Szacunki rynkowe wskazują, że produkty do wapowania nikotyny nie dominują już pod względem wartości; w 2020 r. zostały zastąpione przez produkty tytoniowe podgrzewane (HTP). Wynikało to zarówno ze wzrostu liczby użytkowników HTP, jak i z faktu, że HTP są zazwyczaj droższe niż e-papierosy.
Ograniczenia dostępności smaków w legalnej sprzedaży nikotynowych produktów do wapowania (2024)
Dostęp do smaków to kolejny ważny czynnik zachęcający do zastępowania palenia bezpieczniejszymi produktami nikotynowymi lub pomagający uniknąć powrotu do palenia. Regulacje dotyczące smaków znacznie różnią się w poszczególnych krajach: w 41 krajach nie ma ograniczeń dotyczących smaków w nikotynowych produktach do wapowania, co pozwala na szeroki wybór. Jednak 10 krajów wprowadziło ograniczenia, zezwalając jedynie na smaki tytoniowe, miętowe i mentolowe, a w niektórych przypadkach tylko tytoniowe lub nie zezwalając na żadne smaki.
Ograniczenia dostępności smaków w legalnej sprzedaży podgrzewanych wyrobów tytoniowych (2024)
Dostęp do smaków jest kolejnym ważnym czynnikiem zachęcającym do zastępowania palenia bezpieczniejszymi produktami nikotynowymi lub pomagającym uniknąć powrotu do palenia. Regulacje dotyczące smaków znacznie różnią się w poszczególnych krajach: 30 krajów zezwala na wszystkie smaki podgrzewanych wyrobów tytoniowych, podczas gdy 25 krajów wprowadziło ograniczenia.
Dostępność prawna podgrzewanych wyrobów tytoniowych (2024)
Podgrzewane wyroby tytoniowe są legalnie dostępne dla 36% dorosłej populacji świata, podczas gdy 50% populacji mieszka na obszarach, gdzie produkty te są zakazane. Pozostałe 14% mieszka w regionach bez jasnego stanowiska regulacyjnego. Tymczasem w 2024 roku 100% dorosłej populacji świata może legalnie kupować śmiercionośne papierosy spalane.
Dostępność prawna snusu (2024)
Snus jest legalnie dostępny dla 58% dorosłej populacji świata, co czyni go szerzej dostępnym niż zarówno produkty do wapowania, jak i podgrzewany tytoń. Jednak 32% ludzi żyje w krajach, w których snus jest zakazany, a 10% mieszka na obszarach o niejasnych przepisach. Tymczasem w 2024 r. 100% dorosłej populacji świata może legalnie kupować śmiertelne papierosy tradycyjne.
Podatek akcyzowy na nikotynowe produkty do wapowania w porównaniu z podatkiem akcyzowym na papierosy
Opodatkowanie mniej szkodliwych produktów nikotynowych oraz stawki podatku akcyzowego szybko zmieniają się na całym świecie, podobnie jak ramy regulacyjne. Coraz więcej krajów wprowadza podatek akcyzowy na te produkty lub podnosi obowiązujące stawki podatku akcyzowego. Jednak według stanu na 2024 r., tam gdzie mniej szkodliwe produkty nikotynowe są legalnie dostępne, co do zasady korzystają one z bardziej preferencyjnego opodatkowania w porównaniu z papierosami – choć nie zawsze proporcjonalnego do ich względnej szkodliwości. Ta mapa przedstawia zróżnicowane podejścia do opodatkowania nikotynowych produktów do wapowania na świecie.