Gdy palacz zapala papierosa, temperatura na jego końcu wzrasta do 700–900°C, a do otoczenia uwalnianych jest ponad 7000 związków chemicznych. Co najmniej 70 z nich to substancje rakotwórcze. Szacuje się, że połowa wszystkich osób palących umrze przedwcześnie z powodu chorób związanych z paleniem.
Wiele osób – w tym także pracowników ochrony zdrowia – uważa, że to nikotyna zawarta w papierosach powoduje raka. Jest to błędne przekonanie. Nowotwory wywołują przede wszystkim toksyczne substancje powstające podczas spalania tytoniu.
Dla porównania, dostępne dowody wskazują, że bezpieczniejsze produkty nikotynowe, które nie spalają tytoniu – takie jak e-papierosy (urządzenia do wapowania), podgrzewane wyroby tytoniowe, snus i inne wyroby bezdymne, a także nikotynowa terapia zastępcza – są znacznie mniej szkodliwe niż palenie.