Ograniczanie szkodliwości tytoniu to działanie, które może uratować życie milionom ludzi na całym świecie. Osobom, które obecnie używają wyrobów tytoniowych wysokiego ryzyka, takich jak papierosy i niektóre wyroby tytoniowe do żucia, daje ono szansę przejścia na szereg bezpieczniejszych wyrobów nikotynowych (SNP), które stanowią mniejsze zagrożenie dla zdrowia.
Większość ludzi wie, że palenie tytoniu jest szkodliwe dla zdrowia i że tytoń jest używany głównie w celu dostarczenia nikotyny. Mniej znanym faktem jest to, że sama nikotyna nie jest główną przyczyną poważnych chorób związanych z używaniem wyrobów tytoniowych wysokiego ryzyka, takich jak papierosy. Nikotyna jest stosunkowo mało ryzykownym narkotykiem, ale jej działanie zachęca do powtarzanego używania. Jest to jeden z powodów, dla których ludziom trudno jest rzucić palenie, nawet jeśli wiedzą, że jest to szkodliwe dla ich zdrowia.
Najbardziej niebezpiecznym sposobem używania nikotyny jest palenie papierosów i wdychanie dymu. Podczas spalania tytoniu uwalniają się smoła oraz gazy zawierające tysiące toksyn,z których wiele wiąże się z ryzykiem poważnych chorób, prowadzącymi do przedwczesnej śmierci około połowy wszystkich palaczy. Niektóre produkty tytoniowe do stosowania doustnego również uwalniają niebezpieczne toksyny podczas używania.
Natomiast bezpieczniejsze produkty nikotynowe są niepalne: żaden z nich nie polega na spalaniu tytoniu, a niektóre nie zawierają go wcale. Należą do nich e-papierosy, saszetki nikotynowe, Szwedzki snus (tytoń do żucia), wiele amerykańskich tytoni bezdymnych (do żucia) oraz podgrzewanych wyrobów tytoniowych. Wiele z tych produktów zostało opracowanych dopiero w ciągu ostatnich 10–15 lat.
Plasterki i gumy stanowią kolejną kategorię produktów służących ograniczaniu szkód związanych z paleniem tytoniu, zwaną nikotynową terapią zastępczą (NRT).
Bezpieczniejsze wyroby nikotynowe (SNP) stanowią kolejną opcję dla osób, które chcą ograniczyć szkodliwość związaną z używaniem nikotyny. Wielu konsumentów twierdzi, że lubi wapowanie, stosowanie saszetek nikotynowych, snusu lub podgrzewanych wyrobów tytoniowych, ponieważ stanowią one bardziej satysfakcjonujący zamiennik niektórych nawyków i zachowań związanych z paleniem w porównaniu z innymi metodami rzucania palenia.
Badania przeprowadzone przez Global State of Tobacco Harm Reduction szacują, że istnieje 112 milionów użytkowników bezpieczniejszych produktów nikotynowych na całym świecie.
Dowody z wielu krajów wskazują, że palacze przechodzą na produkty o niższym ryzyku. Na przykład istnieją wyraźne oznaki efektów substytucji – czyli zastępowania palenia papierosów przez SNP – między innymi w następujących krajach:
- Norwegia: 15% młodych kobiet używa snusu, ale tylko 1% pali papierosy. Norwegia ma jeden z najniższych wskaźników palenia wśród kobiet na świecie, a młode kobiety używają snusu zamiast papierosów.
- Japonia: Sprzedaż papierosów spadła o jedną trzecią od czasu wprowadzenia podgrzewanych wyrobów tytoniowych.
- Szwecja: Szwedzcy mężczyźni przestawili się z palenia papierosów na używanie snusu. W rezultacie Szwecja ma najniższy wskaźnik chorób związanych z paleniem tytoniu w Europie. Szwecja jest jedynym państwem UE, które osiągnęło status kraju wolnego od dymu tytoniowego, definiowanego jako mniej niż 5% dorosłych palaczy.
- Wielka Brytania: Wraz z upowszechnieniem się e-papierosów nastąpił gwałtowny spadek palenia tytoniu, a e-papierosy stały się najpopularniejszym sposobem rzucania palenia. W Wielkiej Brytanii e-papierosów używa 3,6 mln osób, z czego 2,4 mln całkowicie rzuciło palenie.
- Nowa Zelandia: Szybkiemu wzrostowi popularności e-papierosów (z 0,9% dorosłych w 2016 r. do 6,2% w 2021 r.) towarzyszył dramatyczny spadek palenia tytoniu – z 14,5% do 9,4%.
Więcej informacji na temat ograniczania szkodliwości tytoniu można znaleźć w naszym dokumencie informacyjnym tutaj.