Snus to produkt tytoniowy do stosowania doustnego który jest używany od ponad 200 lat. Nazwa 'snus' pochodzi od szwedzkiego słowa oznaczającego tabakę i odnosi się do produktu wytwarzanego z mielonych liści tytoniu zmieszanych z solą i wodą. Może on również zawierać aromat dymu tytoniowego dopuszczony do stosowania w żywności lub inne substancje smakowe. Snus umieszcza się pod górną wargą w postaci małych saszetek przypominających torebki herbaty, zwanych porcjami snusu, lub w formie luzem. Najczęściej jest on używany w Skandynawii, zwłaszcza w Szwecji i Norwegii, gdzie dominuje produkt znany jako ‘szwedzki snus’.

Portioned snus

Zdjęcie porcji snusu. Autor: Alekos. Źródło: Wikimedia Commons

Snus jest czasami mylony z innym produktem, saszetkami nikotynowymi, ponieważ oba produkty umieszcza się pod wargą. Jednak w przeciwieństwie do snusu, saszetki nikotynowe nie zawierają tytoniu. Są one wytwarzane z włókien roślinnych nasączonych nikotyną.

Obecnie wiadomo, że negatywny wpływ palenia na zdrowie wynika z procesu spalania, w wyniku którego powstaje mieszanka szkodliwych substancji chemicznych zawartych w dymie. Używanie snusu różni się od palenia papierosów, ponieważ nie wiąże się ze spalaniem tytoniu, a zatem pozwala uniknąć wielu zagrożeń związanych z paleniem.

Szwedzki snus różni się również od innych rodzajów produktów tytoniowych do stosowania doustnego sposobem produkcji. W przeciwieństwie do niektórych innych rodzajów tytoniu bezdymnego, tytoń w szwedzkim snusie nie jest fermentowany, lecz pasteryzowany. Ten proces obróbki cieplnej hamuje rozwój bakterii, które przyczyniają się do powstawania szeregu substancji toksycznych występujących w wyrobach tytoniowych.

Pomimo tego, że snus jest stosowany od wieków, jego względne bezpieczeństwo w porównaniu z papierosami zostało potwierdzone dopiero niedawno w niezależnych badaniach epidemiologicznych i klinicznych. Jednak badania wykazały, że nie ma dużej różnicy w oczekiwanej długości życia skorygowanej o stan zdrowia między palaczami, którzy rzucili palenie wszystkich wyrobów tytoniowych, a palaczami, którzy przeszli na snus.

Snus zawiera niższe poziomy szeregu substancji toksycznych występujących w dymie papierosowym. Na przykład proces pasteryzacji zmniejsza ilość nitrozoamin specyficznych dla tytoniu obecnych w snusie. Substancje te są jednymi z głównych czynników rakotwórczych występujących w tytoniu i są powiązane z nowotworami płuc, jamy ustnej, przełyku i wątroby, zarówno w przypadku palenia papierosów, jak i używania tytoniu bezdymnego

W Szwecji i Norwegii wysokie poziomy używania snusu wiążą się z bardzo niskimi poziomami palenia tytoniu i chorób związanych z paleniem. Szwedzcy mężczyźni w dużej liczbie przestawili się z palenia tytoniu na używanie snusu, a w 2018 r. 23% mężczyzn używało go codziennie. Szwecja ma zdecydowanie najniższy wskaźnik palenia tytoniu w Europie i jest jedynym państwem UE, które osiągnęło „status kraju wolnego od dymu tytoniowego”, klasycznie definiowany jako mniej niż 5% rozpowszechnienia palenia tytoniu wśród dorosłej populacji w wieku od 15 do 54 lat. Dla porównania, średni wskaźnik palenia tytoniu w UE dla tej populacji wynosi 26%. Szwedzcy mężczyźni mają również najniższy w Europie poziom śmiertelności związanej z paleniem tytoniu, wynoszący 152 zgony na 100 000 osób w porównaniu ze średnią europejską wynoszącą 373 zgony na 100 000 osób.

W październiku 2019 r. amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) wydała producentowi snusu Swedish Match pierwsze w historii agencji zezwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów tytoniowych o zmodyfikowanym ryzyku (MRTP). Decyzja ta zezwoliła na wprowadzenie do obrotu ośmiu produktów General Snus wraz z konkretnymi informacjami o niższym ryzyku niektórych skutków zdrowotnych w porównaniu z paleniem papierosów. W podsumowaniu FDA stwierdzono: „Dostępne dowody naukowe wskazują, że wyłączne stosowanie ośmiu produktów General Snus znacznie zmniejszy szkodliwość i ryzyko chorób związanych z paleniem tytoniu u poszczególnych użytkowników tytoniu”, dodając, że „osiem produktów General Snus MRTP będzie miało korzystny wpływ na zdrowie całej populacji”. FDA stwierdziła również: „Twierdzenie, że „używanie produktów General Snus zamiast papierosów zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, choroby serca, raka płuc, udaru mózgu, rozedmy płuc i przewlekłego zapalenia oskrzeli” jest naukowo poprawne”.

Więcej informacji na temat snusu można znaleźć w naszym dokumencie informacyjnymtutaj.